Zbieranie, przetwarzanie i udostępnianie danych przez Rejestr Organizacji Pozarządowych 

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, opublikowana 7 września 2021 roku, wprowadziła szereg istotnych zmian w zakresie dostępu do informacji publicznych, w tym danych gospodarczych i finansowych organizacji pozarządowych (NGO). Ustawa ta wdraża  Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego poszerzając możliwości wykorzystywania danych przez różne sektory, co obejmuje także organizacje pozarządowe w Polsce.

NGO Monitor jako platforma informacyjna umożliwia publikację oraz agregację danych finansowych i gospodarczych organizacji. Zgodnie z nową ustawą, dane te mogą być udostępniane w ramach otwartego dostępu, co sprzyja transparentności i lepszej współpracy z innymi podmiotami. Ustawa jasno określa, że:

„Ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego oznacza ich wykorzystanie w dowolnym celu, poza wymianą między podmiotami publicznymi w celu realizacji zadań publicznych” (art. 2 pkt 6 Ustawy o otwartych danych).”

Ustawa wprowadza również nowe kategorie danych, takie jak dane dynamiczne oraz zbiory danych o wysokiej wartości, które mogą mieć szczególne znaczenie dla sektora podmiotów gospodarczych w Polsce. Zgodnie z ustawą, udostępnianie takich danych ma na celu nie tylko zwiększenie transparentności, ale także umożliwienie ich ponownego wykorzystania w nowych usługach czy aplikacjach o wartości dodanej.

„Instytucja ponownego wykorzystywania koncentruje się na wykorzystywaniu gospodarczej wartości informacji sektora publicznego, które służą jako materiał wyjściowy (surowiec) dla rozwoju nowych produktów i usług” (Uzasadnienie do Ustawy o otwartych danych).”

NGO Monitor dzięki temu ustawodawstwu, wspiera organizacje w procesie udostępniania informacji finansowych, co zwiększa ich zaufanie społeczne i przejrzystość. Dodatkowo dane mogą być wykorzystywane przez instytucje grantodawcze oraz inne podmioty w celu oceny stabilności finansowej organizacji, a także do oceny ryzyka i współpracy.

Ustawa, która weszła w życie w grudniu 2021 roku, jest kluczowym krokiem w stronę procesów organizacji i zarządzania informacjami w sektorze publicznym, z pozytywnym wpływem na działalność podmiotów gospodarczych.

Udostępnianie danych organizacji pozarządowych w serwisie NGO Monitor

Rekomendowane jest dobrowolne udostępnianie danych wynikających ze sprawozdań finansowych i merytorycznych przez organizacje pozarządowe, które realizują obowiązki sprawozdawcze wobec właściwych instytucji publicznych, w tym Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Takie działanie stanowi istotny element przejrzystości funkcjonowania organizacji oraz sprzyja budowaniu zaufania wśród darczyńców, beneficjentów działań społecznych, partnerów oraz opinii publicznej.

NGO Monitor odpowiadając na potrzebę zwiększania transparentności sektora pozarządowego, gromadzi i porządkuje publicznie dostępne dane dotyczące działalności organizacji pozarządowych, w tym informacje wynikające ze sprawozdań finansowych i dokumentów rozliczeniowych składanych do instytucji państwowych. Organizacje, które decydują się na dobrowolne upublicznienie swoich danych w serwisie, podkreślają w ten sposób otwartość i odpowiedzialność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi i darowiznami, co sprzyja większemu zaangażowaniu interesariuszy.

Serwis zapewnia użytkownikom dostęp do uporządkowanych informacji dotyczących działalności statutowej organizacji oraz sposobu wykorzystania środków przeznaczonych na realizację celów społecznych. Prezentowane informacje mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny oraz służą wspieraniu świadomego, odpowiedzialnego i transparentnego zaangażowania społecznego.

Informacja o źródłach finansowania serwisu

Serwis został zrealizowany w ramach projektu dofinansowanego z Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich (PROO) na lata 2018–2030, prowadzonego przez Narodowy Instytut Wolności (NIW– CRSO). Projekt jest realizowany w obszarze rozwoju instytucjonalnego organizacji obywatelskich i miał na celu wzmocnienie ich zdolności do długofalowego, stabilnego oraz odpowiedzialnego działania.

Celem wsparcia jest zwiększenie potencjału organizacyjnego i technologicznego, umożliwiającego realizację działań służących monitorowaniu życia publicznego, analizie danych publicznych oraz wzmacnianiu przejrzystości i odpowiedzialności instytucji. PROO w tym obszarze wspiera inicjatywy, które przyczyniają się do budowania świadomego społeczeństwa obywatelskiego, rozwoju narzędzi informacyjnych i analitycznych oraz podnoszenia jakości debaty publicznej.